قاعده لاضرر درفقه

مقدمه:

در زمان غیبت، فقهاى اسلام، با الهام و بهره گيري از منابع و متون اسلامى، قواعد فقهى بسیارى را بیرون آورده و عرضه كرده اند كه گاه در یك باب و گاه در چند باب و گاه در سرتاسر فقه كاربرد دارند. ^([1]) قواعدي كه به فقه نشاط و شادابى و پویایى مى بخشند و فقیه را در پاسخگویى به پرسشهاى نوپیدا یارى مي رسانند.

---

                                                                                                                                                                                

[1] -   قواعد فقهى از این منظر به چهار دسته زیر تقسیم مى شوند:  

      الف. قواعدى كه در همه ابواب فقهى جریان دارند، همانند: لاضرر و لاحرج.

      ب. قواعدى كه تنها در باب عبادات جریان دارند همانند. قاعده سهویات و شكیات.

      ج. قواعدى كه در معاملات به معناى خاص به كار برده مى شوند، همانند: از بین رفتن جنس، كالا و حیوان مورد معامله در زمان خیار، قاعده مایضمن  بصحیحه یضمن بفاسده.            

      د. قواعدى كه در دادوستدها به معناى عام آن به كار گرفته مى شوند، مانند: قاعده سلطنت، قاعده لزوم و...

 

ادامه نوشته

برسي آيات محكم و متشابه در قرآن كريم

مقدمه:

آشنايى با محكم و متشابه در قرآن كريم  مسأله داراى اهميت است به طوري كه هر مفسر قرآن ومحقق ديني ، توجه به آن را براى خود لازم دانسته و غفلت از آن را موجب پيدايش انحراف در تفسير قرآن مى‏داند. كلام خداوند به عنوان يك مجموعه به هم پيوسته و يك‏دست - كه به تصريح خود هيچ‏گونه اختلاف و ناهماهنگى در آياتش وجود ندارد- به دو بخش محكم و متشابه تقسيم مى‏گردد.

 بعضى از آيات، آيات مادر، اساسى و مرجع هستند و بخشى ديگر نيازمندِ ارجاع به دسته اول. از اين رو نظر استقلالى به آيات دسته دوم در تفسيرآيات قرآن انسان را به كلى از مسير صحيح فهم قرآن منحرف مى‏سازد و ناخواسته در جهتى مخالف با كتاب خدا قدم برمى‏دارد. ترديدى نيست كه بسيارى از فرقه‏ها و نحله‏ها و انشعابات، كه در حوزه امت بزرگ اسلام و دين مبين به وجود آمده، در اثر پيروى از آيات متشابه بوده است.

ادامه نوشته